01.03.2011 tarih ve 2011/10 sayılı Üst Kurul Toplantısı 04 No.lu Karar Şerhi/Şerhleri



Konu: Üst Kurulun 01.03.2011 gün ve 10 sayılı toplantıda aldığı 04 no.lu karara karşı oy yazısı.
 
 
Turkcell Salon 1 logosuyla yayın yapan kuruluşun 18 Şubat 2011 tarihinde yayınladığı “Sex And City 2” adlı filme, 3984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (z) bendini ihlal ettiği gerekçesiyle müeyyide uygulanmasına çoğunluk oyuyla karar verilmiştir.
           
            Söz konusu filmde eşcinsel evliliklere kültürel ve yasal bir zemin oluşturma gayesi güdülmektedir. Kuşkusuz kendisini homoseksüel olarak tanımlayan kimselerin de yasal ve kültürel imkanlar elverdiği ölçüde bir akit dahilinde birleşmeleri mümkündür, fakat böylesi bir durumun kurgusal dahi olsa olağanlaştırılarak ya da normalleştirilerek sunulmasının çocuklar ve gençler üzerinde olumsuz etki oluşturacağı bununla birlikte toplumun temeli olarak kabul edilen aile kurumunu zafiyete uğratacağı da düşünülmektedir. Bu bağlamda, Toplumun en küçük ama en önemli unsuru olan aile kurumunun zarar görmesine neden olabilecek, belki de karşı cinslerin birlikteliği ile başlayan ailenin gelecekte yok olmasına neden olabilecek bu tür ilişkilerin meşrulaştırılmasının ve normal gösterilmeye çalışılmasının, Türk aile yapısına zarar verici nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
 
            Açıklanan nedenlerle söz konusu yayının, 3984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (e) bendinde yer alan “Yayınların toplumun milli ve manevi değerlerine ve Türk aile yapısına aykırı olmaması”ilkesinin ihlali neticesini doğurduğu kanaati ile 3984 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (z) bendinin ihlal ettiği gerekçesiyle müeyyide uygulanmasına dair çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
 
 
Prof. Dr. Davut DURSUN
Üst Kurul Başkanı
  
 
Konu: Üst Kurulun 01.03.2011 gün ve 10 sayılı toplantıda aldığı 04 no.lu karara karşı oy yazısı.
 
 
TURKCELL SALON 1 logosuyla yayın yapan CAPELLA TELEVİZYON YAY. A.Ş. unvanlı kuruluşun 18 Şubat 2011 tarihinde yaptığı yayınla ilgili, İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 22 Şubat 2011 tarih ve 125 sayılı yazısı üzerine izleme raporunun değerlendirilmesi sonucunda Üst Kurul tarafından ilgili yayın kuruluşuna oy çokluğu ile müeyyide uygulanmasına karar verilmiştir.
Yayının içeriğini analiz ettiğimizde, eşcinsel ilişkiyi konu edinen ve iki erkeğin nikah merasimlerini 17 dakikadan fazla süre içinde sergilendiği anlaşılmaktadır. Bu çarpık ve ahlakdışı ilişkinin filmin konusu bir yana, toplumsal normların dışında kalan meşruiyetdışı ilişkinin olağanmış gibi sergilenmesi de rahatsız edicidir. Aynı zamanda da RTÜK yasalarıyla çelişmektedir. Lakin, ilgili yayın kuruluşu şifreli bir kanaldır. Yani izlemeden önce, izleyecek olanların bilinçli bir tercihle, o yayın fiyatını ödeyerek satın alması söz konusudur. Müşteri, ilgili yayın kuruluşunun bütün yayınlarını içeriği her ne olursa olsun peşinen kabullenmiş durumdadır.
Radyo Televizyon Üst Kurulu Kanunu’nun ruhu izleyiciyi zararlı yayınlardan korumak amaçlıdır. Burada yayın içeriğinden ötürü ilgili yayın kuruluşuna müeyyide uygulamak demek, Üst Kurul’un amacını aşarak topluma neyi tercih etmesi gerektiğini dikte etmek anlamına gelmektedir.
Bu nedenle ilgili yayın kuruluşuna bu yayından dolayı müeyyide uygulanmaması kanaatindeyim.
 
 
Esat ÇIPLAK
Üst Kurul Üyesi
 
 
Konu: Üst Kurulun 01.03.2011 gün ve 10 sayılı toplantıda aldığı 04 no.lu karara karşı oy yazısı.
 
 
Üst Kurul TURKCELL SALON 1 kanalında yayınlanan “Sex and City 2” adlı filmde eşcinsel erkeklerin nikah kıyması; evlilik, bekaret, nikah konularında olumsuzlayıcı sözlere yer verilmesi nedeniyle 3984 sayılı yasanın 4 (z) maddesine göre ihlal olduğuna karar vermiştir. Bu karara katılmak mümkün değildir. Çünkü söz konusu yayın şifreli bir kanalda yapılmıştır. Bu herkesin, özellikle çocukların ulaşmasına olanak olmayan bir kanaldır. Bu filmi ancak yetişkinler ve bu tür filmlere ilgi duyan yetişkinler seyredebilir. Hal böyle olunca filmin çocukların ve gençlerin yetişmesini olumsuz yönde etkilemesi ya da Türk aile yapısına aykırı olmasını tartışmanın bir yararı yoktur. Sonra bilinmesi gerekir ki bu film üretildiği A.B.D.’nin Teksas ya da Kansas’daki bir çiftçi ailesinin yapısına da aykırıdır. Ama buna rağmen üretilmekte ve yayınlanmaktadır. Çünkü sinema ve televizyon filmleri toplumsal gelişmede ortaya çıkan eğilimleri insanların değerlendirmesine sunar. Tıpkı RTÜK kararında belirtildiği gibi “iletişim araçları çok çeşitli konular hakkında gündelik yaşantımıza daha önce bilmediğimiz, tanımadığımız kavramları sokabilme, kişileri bu tür olgu ve konseptlerle karşılaştırma imkanına sahiptir”. En aykırı gibi görünen düşünceleri, yaşam biçimlerini ya da yorumları toplumun bilgisine sunan kitle iletişim araçlarının yayın politikalarını dar ve sınırlı bir yorumla belirlemeye çalışmak gelişmeleri doğru değerlendirmeye olanak vermez. Bu nedenle TURKCELL SALON 1’e yasanın 4 (e), (t) ve (z) bentlerine göre ceza verilmesini öneren Uzman Yardımcısı Ferdi Yılmaz’ın, 4(e) ve (z) bentlerinin uygulanmasını öneren Hukuk Müşaviri Deniz Acar’ın ve  4 (e), (t) ve (z) bentlerinin ihlali olduğunu düşünen İzleme Dairesi Başkanı Nurullah Öztürk’ün ve bu doğrultuda karar veren Üst Kurul’un çoğunluk kararına katılmıyorum.
 
 
Prof. Dr. Korkmaz ALEMDAR
Üst Kurul Üyesi
 

 
 
Konu: Üst Kurulun 01.03.2011 gün ve 10 sayılı toplantıda aldığı 04 no.lu karara karşı oy yazısı.
 
İhlale konu yayın, bir digital platformda ekstra ödeme koşuluyla şifresi açılabilen ve yalnız sinema filmleri sunan “Turkcell Salon 1” de yayınlanan “Sex and City 2” adlı filmdir.
 
Filmde, homoseksüel bir çiftin nikah ve düğün törenleri, filmdeki kadın karakterlerden birinin gözüyle aktarılmakta; çiftin düğün töreni sahneleriyle amors açıdan görüntülenen planlar ve ses efektleri eşliğinde yakınlaştıklarını yansıtan sahnelere yer verilmektedir.
 
Filmin bu içeriği ile 3984 sayılı Yasa’nın 4.ncü maddesinin (z) bendini ihlal ettiği yönündeki kanata katılmam olanaklı değildir.
 
Şöyle ki;
 
*       Film, 10:45’de yayına başlamış, ancak çocuklar açısından zarar üreteceği rapor edilmiş olan sıkıntılı sahneleri, 11:03 ve 12:57 den itibaren yayında olmuştur. Yani film herkesin kolayca ulaşabileceği şifresiz bir kanalda yayınlanmış olsaydı bile korumalı saatler dışında yayınlandığından, kuruluşun yasal yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu düşünülebilirdi.
 
*       Kaldı ki kuruluş tam anlamıyla bir şifreli kanal statüsünde yayın yapmaktadır. Aynı platformda yayın yapan diğer sinema kanallarına ekstra paket anlaşması ile erişilebilirken; bu kanala ancak ödeme koşulu, telefonla teyit edilip şifre açtırıldıktan sonra erişim mümkün olabilmektedir.
 
*       Öte yandan hem AB üyeliğine aday bir ülke olarak yasamızı uyulmamakla yükümlü olduğumuz AB Görsel İşitsel Medya Hizmetleri Yönergesinde, hem de tarafı olduğumuz Avrupa Sınır Ötesi televizyon Sözleşmesi’nin anılan yönergeye uyumlaştırılmış son halinde, çocukları korumak üzere alınması gerekli önlemler arasında, şifrelemeden daha garantili bir koruma yolu düzenlenmemiştir. Hatta söz konusu hükümler içinde şifresiz yayınlar için yeterli bulunan başka önlemlere de yer verilmiştir.
 
 
 
 
 
(“AB Görsel İşitsel Medya Hizmetleri Yönergesi
            Bölüm V
Televizyon Yayınlarında Küçüklerin Korunması
MADDE 22
 
1.        Üye devletler yargı yetkileri altındaki yayıncıların televizyon yayınlarında, çocukların fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimlerine ciddi şekilde zarar verebilecek programlara, özellikle pornografi veya sebepsiz şiddet içeren programlara yer vermemelerini sağlamak amacıyla uygun önlemler alırlar.
 
2.        Paragraf 1’de alınabilecek önlemler, yayının yapıldığı bölgede bulunan çocukların bu tür yayınları görmelerine veya duymalarına engel olabilmek için yayın saatlerinin belirlenmesi veya teknik araçların kullanılması halleri istisnası kaydıyla, çocukların fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimlerini etkilemesi muhtemel diğer programlara da uygulanabilir.
 
3.        Buna ilaveten, bu tür programların şifresiz yayınlanması halinde, Üye devletler, bu programlardan önce sesli bir uyarının yapılmasını veya yayın süresince görsel bir sembolle tanımlanmasını sağlarlar.
 
Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesi
Taslak Revizyon Metni
Bölüm II
Programa Konuları
Madde 7
(3. (fıkra)
 
3.    Audio visual medya hizmeti sunucuları, küçüklerin yeterli şekilde korunmasını temin edeceklerdir.
 
Özellikle:
 
-         TV yayınlarının küçüklerin fiziksel, ruhi ya da ahlaki gelişimine ciddi şekilde zarar vermesi muhtemel, özellikle pornografi ya da nedensiz şiddeti konu alan programları içermemesini temin edeceklerdir. Bu hüküm, yayın saatini seçmek suretiyle ya da başka bir teknik araçla, iletim alanı içinde yer alan küçüklerin normal olarak bu tür yayınları duymamasının ya da görmemesinin temin olunmuş olması hali dışında olmak üzere, küçüklerin fiziksel, ruhi ya da ahlaki gelişimine zarar vermesi muhtemel diğer TV programlarına şamil olacaktır.
 
-         Küçüklerin fiziksel, ruhi ya da ahlaki gelişimine ciddi şekilde zarar vermesi muhtemel, talep halinde sunulan hizmetler sadece, küçüklerin bu tür talep halinde sunulan hizmeti normal olarak duymamasını ya da görmemesini temin edecek şekilde sunulacaktır.)
 
 
Anayasamızın 90.ncı maddesi uyarınca bu hükümler, ilgili yasa hükümleriyle uyuşmadığı durumlarda, esas alınması gereken hükümlerdir. Yani değil şifreleme yoluyla koruma, düzenlenmiş diğer koruma yollarının varlığında da 3984 Sayılı Yasa’nın 4.ncü maddesinin (z) bendi hükmünün ihlalinden söz etmek, dolayısıyla müeyyide uygulamak, yasal ve anayasal olarak olanaklı değildir.
 
Bu irdeleme ve değerlendirmelerin ışığında, eğer tabulara dayalı, “yasakçı” bir bakış açısıyla yaklaşıp “hiçbir koşulda, hiç kimse için bu tür içerikler yayınlanmamalı” demiyorsak, çocukların korunması bağlamında daha garantili bir başka yol olamayacağından aksi yöndeki çoğunluk kararına tarafımdan karşı oy kullanılmıştır.
 
Arz ederim.
 
 
                                           
N. Hülya ALP
Üst Kurul Üyesi

 

 

  
 B i l g i  E d i n m e      ?
Skip Navigation Links
Üst KurulExpand Üst Kurul
Skip Navigation Links
TeşkilatExpand Teşkilat
Skip Navigation Links
MevzuatExpand Mevzuat
Skip Navigation Links
Basın AçıklamalarıExpand Basın Açıklamaları
Skip Navigation Links
Yüksek Seçim Kurulu KararlarıExpand Yüksek Seçim Kurulu Kararları
Skip Navigation Links
Mahkemelerin Yayın Yasağı KararlarıExpand Mahkemelerin Yayın Yasağı Kararları
Skip Navigation Links
Danıştay KararlarıExpand Danıştay Kararları
Skip Navigation Links
Faaliyet RaporlarıExpand Faaliyet Raporları
Skip Navigation Links
Rd ve TV Lisans İşlemleriExpand Rd ve TV Lisans İşlemleri
Skip Navigation Links
AraştırmalarExpand Araştırmalar
Skip Navigation Links
Sayısal YayıncılıkExpand Sayısal Yayıncılık
Skip Navigation Links
S K A A S
Skip Navigation Links
Uluslararası UygulamalarExpand Uluslararası Uygulamalar
Skip Navigation Links
Eğitim FaaliyetleriExpand Eğitim Faaliyetleri
Skip Navigation Links
İzleyici BildirimleriExpand İzleyici Bildirimleri
Skip Navigation Links
RTÜK Etik KomisyonuExpand RTÜK Etik Komisyonu
Skip Navigation Links
İlgili BağlantılarExpand İlgili Bağlantılar
Skip Navigation Links
Sıkça Sorulan SorularExpand Sıkça Sorulan Sorular
Skip Navigation Links
Hizmet Standartları Tablosu ve Hizmet Envanteri
Skip Navigation Links
İzleyici Temsilcileri İletişim Bilgileri
Skip Navigation Links
Stratejik PlanExpand Stratejik Plan
Skip Navigation Links
Televizyon ve Çocuk
Skip Navigation Links
Üst Kurul İlke KararlarıExpand Üst Kurul İlke Kararları
Skip Navigation Links
Geleneksel Çocuk Oyunları
Skip Navigation Links
Site Haritası
Skip Navigation Links
Standart Dosya PlanıExpand Standart Dosya Planı
 

(c) RTÜK 2006 HER HAKKI SAKLIDIR (v2.4)
Üniversiteler Mah. 1597. Cad. No: 13 Bilkent 06800 ANKARA

Tel : 0 (312) 297 50 00
Toplam Ziyaretçi: 18850962
rtuk@rtuk.gov.tr